Budynki i krajobrazy

„Równie zachwycające i piękne są w jego wydaniu architektura i przyroda – bogate, pełne drobnych detali. Każdy szczegół budowli, niezależnie od swego przeznaczenia, ma swoją duszę, odpowiednią fakturę, jest lekki lub – dla odmiany – ciężki. Równie fascynujące są krajobrazy. Znakomitym przykładem widzenia przyrody jest staloryt z 1987 r. przedstawiający zachodnie wybrzeże Szwecji z jego skalistym groźnym brzegiem, wzburzonym morzem, powietrzem przesyconym wilgocią i ledwie widoczną mgiełką. Scena ta, mimo swych niewielkich rozmiarów , bezbłędnie odzwierciedla naturę, urzeka swoim niepowtarzalnym pięknem. Jest dziełem sztuki najwyższej próby [30, str. 19]”.

Skaliste wybrzeże Szwecji.

Wydane przez Pocztę Szwecji w 1991 roku w oprawionym zbiorze KUNSTHAVET (morze sztuki) zawierało 5 stalorytów, które wykonali

Czesław Słania ◦ Brytande vågor (Łamanie się fal)

Zlatko Jakus ◦ Vinterskärgård (Zimowy archipelag)

Martin Mörck ◦ Bränningar (Wypalanie)

Lars Sjööblom ◦ Skräntärna (Rybitwa czubata)

Piotra Naszarkowski ◦ Snäckor (Muszle)

Druk wykonała Brauners Koppartryckeri w Sztokholmie na papierze graficznym z papierni Hahneműhle w nakładzie 350 szt. numerowanych liczbami arabskimi oraz 30 egzemplarzy numerowanych liczbami rzymskimi. Wszystkie staloryty były odbite na arkuszach o rozmiarach 288 x 395 mm. Poniżej fotografie wszystkich arkuszy z kompletu o numerze 101.

KUNSTHAVET strona tytułowa egzemplarza nr 101
Czesław Słania ◦ Brytande vågor (Łamanie się fal)
Zlatko Jakus ◦ Vinterskärgård (Zimowy archipelag)
Martin Mörck ◦ Bränningar (Wypalanie)
Lars Sjööblom ◦ Skräntärna (Rybitwa czubata)
Piotra Naszarkowski ◦ Snäckor (Muszle)

Poza oficjalnie odbitymi 350 egzemplarzami na potrzeby wspólnego albumy wydanego prze Pocztę Szwecji, Słania wykonał również próby kolorystyczne ze swojej płyty. Sama płyta ma rozmiar 119 x 83 mm, a odbitki wykonywał na różnych papierach.

Łamanie się fal, próba w kolorze czarnobrązowym z podpisem
Łamanie się fal, próba w kolorze czarnozielonym z podpisem
Łamanie się fal, próba w kolorze czarnoniebieskim z podpisem

Wodospad.

Sztych przedstawiający wodospad na górskim potoku - Słania go zresztą podpisał jako Vattenfall. Z numerowanego egzemplarza wynikałoby, że odbito go w 350 egzemplarzach. Staloryt z płyty 118 x 84 mm.

Wodospad egzemplarz numerowany 10/350 na kredowym paierze w kolorze czarnym z podpisem
Wodospad próba na czerpanym paierze w kolorze czarnym z podpisem

Budynek Poczty Głównej w Sztokholmie.

Staloryt z 1996 roku przedstawiający historyczny budynek Centralnej Poczty w Sztokholmie położony w centrum Sztokholmu przy Vasagatan 28-34. Budynek zaprojektowany przez architekta Ferdinanda Boberga (1860-1945), istniejący od 1903 roku i do 2003 roku funkcjonujący jako siedziba POSTEN (szwedzkiej poczty). Nie spotkałem się z egzemplarzem numerowanym i nie potrafię ustalić liczby odbitek. Jedno co jest widoczne to dwa różne rozmiary płyty – próba seledynowa ma rozmiar 151 x 119 mm, a egzemplarz brązowy 149 x 98 mm.

Budynek Poczty Głównej w Sztokholmie płyta 149x98 mm
Budynek Poczty Głównej w Sztokholmie płyta 151x119 mm próba w kolorze seledynowym z podpisem

Sztych ten został wydany jako oficjalna publikacja Poczty Szwecji w oprawie z czerwonobrązowego płutna, z odbitkami podpisanymi centralnie przez Artystę, ale bez numeracji.

Okładka ofcjalnego folderu
Folder Poczty Szwecji z opisem Czesława Słani opracowanym przez Nilsa Stenquvista, profesora sztuki graficznej
Folder Poczty Szwecji z podpisanym, nienumerowanym egzemplarzem sztychu

Budynek Poczty w Kopenhadze.

Staloryt, rozmiar płyty 148 x 121 mm, z 1986 roku odbity w nakładzie 300 szt. jako nagroda dla wystawców biorących udział w wystawie filatelistycznej HAFNIA’86 [32, str. 205].

Budynek Poczty Głównej w Kopenhadze

Pałac Estévez¹.

Staloryt przedstawiający budynek położony przy Plaza Independencia w Montevideo w Urugwaju, zaprojektowany w 1873 roku przez Manoela de Castela. Służył jako miejsce pracy prezydenta Urugwaju, a ostatecznie został przekształcony w muzeum, w którym znajdują się artefakty i pamiątki związane z prezydenturą Urugwaju i jej urzędnikami. Był własnością don Francisco Estéveza i jego rodziny, aż do momentu nabycia go przez rząd Urugwaju w 1880 roku, kiedy to w 1890 roku został ustanowiony miejscem pracy prezydenta Lorenzo Latorre. Fakt, że ten sam motyw widnieje na jednym z banknotów Urugwaju, mógłby świadczyć o tym, że Słania wykonał ten sztych w konkursie organizowanym przez bank emisyjny. Jak to kilkakrotnie bywało, mógł być wybrany do druku banknotu inny, konkurencyjny sztych.

Pałac Estévez z kolekcji Jerzego Krysiaka, udostępnione przez MPiT we Wrocławiu
Pałac Estévez, fot. 100fotosdelviaje.com.ar
Pałac Estévez z banknotu

Pałac Książęcy w Monako².

Sztych przedstawiający widok na Pałac Książęcy w XVIII wieku. Staloryt o rozmiarach płyty 138 x 140 mm (sam rysunek sztychu 109 x 85 mm). Ten sam motyw wykorzystano do druku Aérogramu Mi#LF 5 [35, s. 427], który wydrukowano w 1980 roku [32, str. 161] z zamieszczeniem na jego odwrotnej stronie reprodukcji stalorytu Słani.

Palais princier de Monaco, sztych nr 28/350 w kolorze czarnozielonym z podpisem
Palais princier de Monaco, sztych nr 38/350 w kolorze czarnobrązowym z podpisem
Pale de Monaco, fot. Grzegorz Niedbała
Pale de Monaco, fot. Horst Gryger

Tällberg Gyllene Hornet.

Sztych Czesława Słani z 2001 roku odbity w 300 egzemplarzach z płyty o wymiarach 137 x 118 mm w kolorze czarnozielonym. Przedstawia stary drewniany budynek poczty w miejscowości Tällberg w regionie administracyjnym Dalarna, który został przekształcony na mieszkania dla emerytowanych pracowników poczty. Nakład przygotowała Fundacji Pracowników Pocztowych HORNET z okazji 50-lecia Stowarzyszenia Domów Wakacyjnych Pracowników Poczty 1951-2001. Część nakładu została przekazana mieszkańcom domu, a część została sprzedana kolekcjonerom [18, str. 47]. Obecnie jest to ogólnodostępny hotel.³

Folder fundacji HORNET z odbitką nr 199/300
Tällberg Gyllene Hornet, fot. tripadvisor.com

Przypisy