Inne postaci

Wśród innych sztychów portretowych jedynie Elvis Presley z 1977 roku jest w formacie znaczka pocztowego, ujęty na liście CSSG jako artysta estradowy [18, str. 40]. Pozostałe portrety są rytowane w większych rozmiarach, których wymiary podaję poniżej według własnoręcznie dokonanych pomiarów. Na liście CSSG wyszczególnione są wraz z innymi pozycjami w kategorii Fine Art Engravings [18, str. 47]

Elvis Presley 1977¹ .

Elvis Presley 1977 w kolorze czarnofioletowym nieząbkowany z podpisem
Elvis Presley 1977 w kolorze czarnym ząbkowany

Wiktoria Bernadotte księżniczka koronna (następczyni tronu) Szwecji². Portret wydany oficjalnie w specjalnym folderze w 1995 roku przez Pocztę Szwecji z okazji jej 18-tych urodzin (staloryt - rozmiar płyty 114 x 142 mm).

Księżniczka Wiktoria próba w kolorze zielonym z podpisem
Księżniczka Wiktoria wydanie oficjalne nr 458/1200 z podpisem

Królowa Elżbieta II staloryt (rozmiar płyty 128 x 98 mm). Spotykane są dwie odmiany tego sztychu – jeden bez zaznaczonego obramowania owalnego i tła, drugi z zaznaczonym owalem i tłem (elipsa o rozmiarze 79 x 60 mm). Pojawiały się rozważania, że sztych ten był przygotowany do ewentualnego zastosowania na banknocie. Ja jednak uważam, że jest to zbyt duży rozmiar, aby można go było wykorzystać do druku banknotu. Ówczesne banknoty miały portret królowej w owalu 53x43,5 mm. Poniżej przykładowy banknot kp#374 ND (1960-1978) wydany oficjalnie, który nie jest wykonany przez Słanię.

Elżbieta II w kolorze czarnofioletowym numer 45/500 z podpisem
Elżbieta II w kolorze czarnym odbitka autorska z płyty z podpisem
Elżbieta II w kolorze czerwonym odbitka autorsta z płyty
Elżbieta II w kolorze niebieskim odbitka autorska z płyty
Elżbieta II w kolorze zielonym odbitka autorska z płyty
Elżbieta II w kolorze czarnym odbitka autorska z płyty

kp#374 ND (1960-1978), oficjalny banknot z owalem 53x43,5 mm, nie wykonywany przez Słanię

Fryderyk Chopin staloryt wykonany do karnetu zawierającego polskie znaczki Mi#899 (Fi 759) i Mi#800 (Fi 760), wydanego z okazji V Międzynarodowego Konkursu im. Fryderyka Chopina w dniach 22 II – 21 III 1955 roku.

Fryderyk Chopin w kolorze czarnobrązowym odbitka z całej płyty 95x120 mm z podpisem
Fryderyk Chopin w kolorze czarnobrązowym z podpisem

Mikołaj Kopernik - według listy opracowanej przez CSSG [18, str. 47] jest to studium głowy na podstawie obrazu Jana Matejki. Niestety nie miałem okazji zobaczenia oryginału tej pracy. Dlatego jedynie informacyjnie zamieszczam wizerunek z Katalogu Prac Czesława Słani [32].

Studium głowy Kopiernika, źródło [32, str. 234 ]

Książe Rainier III - według listy CSSG jest to mały portret z uśmiechem z 1996 toku. Płyta w rozmiarze 30 x 152 mm.

Ranier III
Ranier III rysunek na pergaminie z podpisem

Józefa Słania - matka Słani. Taki sam wzór jak na winiecie z okazji 95-tych urodzin, ale portret jest w rozmiarze płyty ok. 153 x 203 mm wykonanej w 1995 roku na arkuszach pełnego rozmiaru. Według list CSSG wydrukowano je w celu pozyskania funduszy dla niepełnosprawnych polskich dzieci w kolorze ciemnoniebieskim w nakładzie 300 sztuk [18. Str. 47]. Tymczasem egzemplarze publikowane zarówno na liście CSSC jak i w katalogu Fichera zawierają numerację świadczącą o ilości podpisanych 350 sztuk. Dodatkowo moje egzemplarze mają numerację 350 szt. i do tego są w kolorze ciemnobrązowym. Nie potrafię tego wyjaśnić.

Matka Słani w kolorze brązowoczarnym nr 38/350

Siaka Stevens³ - portret prezydenta Sierra Leone w rozmiarze ok. 77 x 52 mm. Płyta przygotowana do druku banknotu, który nie został wydany z uwagi na jego usunięcie ze stanowiska.

Siaka Stevens w kolorze czarnym
Siaka Stevens na pergaminie z podpisem

Ghandi ⁴. Portret przygotowany do druku niewydanego indyjskiego banknotu (rozmiar ok. 60 x 60 mm)

Ghandi w kolorze brązowoczarnym z podpisem
Ghandi na pergaminie z podpisem

Ghandi na propozycji kompletnego banknotu, odbitka autorska z płyty, skan udostępniony przez księdza Krzysztofa Matuszyka

Jan Paweł II. Portret o wymiarach ok. 70 x 110 mm, odbity w 500 podpisanych egzemplarzach w 1998 roku.

Jan Paweł II w kolorze czrnym numer 7/500

Gualtiero Giori (1913-1992)⁵. Tego sztychu nie podaje lista CSSG, ale jest wymieniany w katalogu Fischera jako Jan Kowalski [32, str. 218]. Sztych jest podpisany przez Słanię z datą 1994, a wzmianka o nim jest w wydaniu IV (październik, listopad, grudzień) CLOSE-UP 2006. Wynika z niej, że w latach 60-tych The Bureau of Engraving and Printing⁶ w Waszyngtonie większość projektów wykonywało na maszynach Giori SA⁷. Firma została w 2001 roku przejęta przez Koenig & Bauer, a część została przemianowana na KBA Giori. Słania mógł mieć kontakty z Giori Security Printing i mogli zamówić u niego płytę do testowania maszyn drukarskich. Wzmianka w CLOSE-UP wskazuje również, że po śmierci pana Giori mogło chodzić o uhonorowanie założyciela firmy takim wydaniem. Jednak potwierdzenia tych informacji nie udało im się uzyskać i stawiają wręcz pytanie czy ktokolwiek wie coś na temat tej historii.

Banknot reklamowy z bardzo podobnym portretem wykonała firma zabezpieczeń Giesecke & Devrient ⁸ jednak nie jest to sztych Słani i nie udało mi się ustalić kto jest autorem rytu.

Gualtiero Giori odbitka autorska z płyty w kolorze czarnofioletowym z podpisem
Banknot reklamowy firmy Giesecke & Devrient, z własnego zbioru

Banknot reklamowy firmy Giesecke & Devrient, rewers

Czesław Słania autoportret z 2001 roku.

Czesław Słania autoportret z 2001 roku, próba w kolorze zielononiebieskim
Czesław Słania autoportret z 2001 roku, odbitka robocza w trakcie rytowania

Para królewska Albert II i Paola. Sztych do banknotu 10.000 Fr. Czesław Słania wykonał taką płytę w 1996 roku, ale nie została ona wykorzystana do druku banknotu.

Król Albert II i królowa Paola, źródło [32, str 218]

Vital Brazil ⁹ . Brazylijski naukowiec, którego portret, według informacji podanej na stronie Vincente Lópesa, wykonał Czesław Słania jako projekt do banknotu. Niestety nie potrafię tego zweryfikować. Odbitka próbna nie jest podpisana i nie znalazłem go również w kolekcji Jerzego Krysiaka znajdującej się w Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu. W nazwisku naukowca jest błąd (Vital Brasil) i to mogło być powodem odrzucenia projektu. Dla porządku przytaczam jednak skan se strony Vincente Lópesa oraz skan banknotu rzeczywiście wydanego.

Vital Brazil (Brasil) sztych Słani, źrodło: strona Vincenta Lópeza, dostęp 25.3.2024)
Vital Brazil, źródło: Academia Medicina Sao Paulo.org.br
kp#233 Vital Brazil na banknocie 10.000 Cruzeiros (1991-93)

Ajatollah Chomejni (1990-1989) szyicki przywódca duchowny i polityczny rewolucji islamskie¹⁰. W zbiorze Jerzego Krysiaka znajduje się odbitka z rytu autorskiego do banknotu z Ajatollahem Chomejnim. Porównywałem ten sztych z wydaniami różnych banknotów irańskich z tego okresu, ale różnice są bardzo wyraźne. Wnoszę więc, że jest to jedna z tych niezaakceptowanych prób, a sztych do rzeczywistego banknotu wykonał inny rytownik. Wprawdzie nie ma podpisu Słani na tej odbitce autorskiej, ale jej obecność w zbiorze pana Jerzego jest wystarczającą weryfikacją autorstwa takiego sztychu. Przytaczam więc poniżej skan udostępniony przez Muzeum Poczty i Telekomunikacji we Wrocławiu oraz skan rzeczywistego banknotu irańskiego z tego okresu.

Ajatollah Chomejni , skan z odbitki autorskiej ze zbioru Jerzego Krysiaka, udostępniony przez MPiT we Wrocławiu
kp#147 z maja 2004 roku - rzeczywiście wydany banknot w tym okresie

Karol XI (1655-1697). Sztych z podobizną króla Szwecji Karola XI¹¹ do banknotu 500 Kr. z 1985 roku. Jak w kilku innych przypadkach niewykorzystany do druku banknotu.

Król Szewcji Karol XI, skan odbitki autorskiej

Przypisy