Liczby DSB i wakacyjne

Korespondencję z Erykiem Jensenem, ówczesnym nadinspektorem w Post & Tele Museum w Kopenhadze, dotyczącą liczb rytowanych przez Słanię, prowadził Vincente López, a treść listu w wersji oryginalnej po duńsku, podawał na swojej, zamkniętej już stronie internetowej (mój ostatni dostęp 16.04.2024). Wynika z niego, że poza liczbami rytowanymi do znaczków pocztowych Lille Rigsvåben 1946,  Bølgelinje 1933 (z falistą linią), 95 øre z królem Fryderykiem IX oraz 50 øre do czerwonej baletnicy, które opisałem w rozdziale duńskich znaczków pocztowych, Słania wykonał również liczby do niektórych nalepek opłat frachtowych dla Duńskich Kolei Państwowych DSB oraz do jednej z nalepek Wakacyjnych (Feriemærker).

Opłaty frachtowe DSB

Dyrekcja kolei zdecydowała się powierzyć Poczcie Duńskiej druk nalepek metodą stalorytniczą w 1959 roku. Do tego zaprojektowany został wzór z motywem paczki na torach kolejowych i śladach samochodowych autorstwa Franza Holma (F.G.H.), który również wykonywał rysunki do pierwszych nalepek DSB z 1947 roku. Wykonano je w dwóch typach – typ Ac zwykły oraz typ Ad Ekspres [43, str. 18]. Według dokumentacji odnalezionej w archiwum przez Eryka Jensena nie ma zapisów świadczących o wykonaniu tych nalepek przez Czesława Słanię. Jest natomiast informacja, że nalepki rytował Bent Jacobsen (B. J. s.c.), a Słania wykonał liczby do egzemplarzy wydanych w 1967 roku, do których zachowały się zamówienia:

DFBK#156 typ Ac 110 øre w kolorze oliwkowym w nakładzie 15.000 arkuszy na zwykłym papierze;

DFBK#157 typ Ac 330 øre w kolorze niebieskim w nakładzie 15.000 arkuszy na zwykłym papierze;

DFBK#158 typ Ac 440 øre w kolorze fioletowym w nakładzie 30.000 arkuszy na zwykłym papierze;

DFBK#159 typ Ad z napisem EKSPRES, 110 øre w kolorze czerwonym w nakładzie 15.000 arkuszy na zwykłym papierze.

W dokumentacji (Dziennik nr „3.T.1200 B”) istnieje również zapis,  że zamówienie odnośnie nalepki 110 øre EKSPRES zostanie złożone później oraz w końcowym zapisie, że Jak ustalono, wykonanie rysunków liczb i rytowanie sztychów powierza się sztycharzowi znaczków pocztowych Slani.

Ta sama dokumentacja wspomina ponadto o druku dodatkowego nominał 660 øre, ale nie ukazał się on w obiegu, bo katalog DFBK również go nie wymienia.

Również w 1967 roku wykorzystano te motywy z tymi samymi liczbami do wykonania nalepek w wersji płaskodrukowej, drukowane w rolkach z dodatkową numeracją umieszczoną w dolnym marginesie :

DFBK#B46 typ Ac  330 øre w kolorze niebieskim;

DFBK#B47 typ Ac 440 øre w kolorze fioletowym;

DFBK#B50 typ Ad z napisem EKSPRES, 110 øre w kolorze czerwonym.

W 1969 roku wydano w wersji płaskodrukowej motyw z typu Ac z liczbą 110:

DFBK#B45a typ Ac 110 øre w kolorze oliwkowym.

 

  • DFBK#156 typ Ac wersja stalorytnicza

    DFBK#156 typ Ac wersja stalorytnicza

  • DFBK#156 typ Ac wersja stalorytnicza z przedrukiem

    DFBK#156 typ Ac wersja stalorytnicza z przedrukiem

  • DFBK#B45a typ Ac wersja płaskodrukowa z taśmy

    DFBK#B45a typ Ac wersja płaskodrukowa z taśmy

  • DFBK#B45a typ Ac wersja płaskodrukowa z taśmy, inny numer kolejny

    DFBK#B45a typ Ac wersja płaskodrukowa z taśmy, inny numer kolejny

  • DFBK#157 typ Ac wersja stalorytnicza para z arkusza

    DFBK#157 typ Ac wersja stalorytnicza para z arkusza

  • DFBK#158 typ Ac wersja stalorytnicza

    DFBK#158 typ Ac wersja stalorytnicza

  • DFBK#158 typ Ac wersja stalorytnicza z przedrukiem

    DFBK#158 typ Ac wersja stalorytnicza z przedrukiem

  • DFBK#B47 typ Ac wersja płaskodrukowa z taśmy

    DFBK#B47 typ Ac wersja płaskodrukowa z taśmy

  • DFBK#159 typ Ad wersja stalorytnicza

    DFBK#159 typ Ad wersja stalorytnicza

  • DFBK#159 typ Ad wersja stalorytnicza, para z arkusza

    DFBK#159 typ Ad wersja stalorytnicza, para z arkusza

  • DFBK#B50 typ Ad wersja płaskodrukowa para z taśmy

    DFBK#B50 typ Ad wersja płaskodrukowa para z taśmy

  • Blankiet nadania przesyłki kolejowej, przykład zastosowania

    Blankiet nadania przesyłki kolejowej, przykład zastosowania

Feriemærker

Wraz z przyjęciem pierwszej ustawy urlopowej w 1938 r. wdrożono w Danii prawo wszystkich pracowników do 2 tygodni płatnego urlopu. Na finansowanie urlopu pracodawcy wpłacali dodatek urlopowy w wysokości 4 % wynagrodzenia, a fundusz powstały w ten sposób był w niektórych firmach zarządzany przez związki zawodowe, albo stworzone do tego specjalne fundusze, a dla innych pracowników wprowadzono system znaczków urlopowych. Od początku w 1938 r. Duński Urząd Poczty i Telegrafii zarządzał oficjalnymi znaczkami urlopowymi. Pracodawcy kupowali znaczki w urzędach pocztowych i rozdawali je pracownikom jako dodatek urlopowy. Znaczki były następnie wklejane do specjalnych książeczek urlopowych. W kolejnym roku urlopowym pracownicy mogli wymienić znaczki urlopowe na gotówkę w urzędach pocztowych. Ponieważ poczta nie miała czasu na zaprojektowanie specjalnych znaczków urlopowych zdecydowała się na nadruk „FERIE” na znaczkach pocztowych. Poniżej pierwsze znaczki pocztowe wakacyjne z przedrukiem1.

  • Znaczki pocztowe z przedrukiem FERIE, źródło Jernbanemaerker.dk

    Znaczki pocztowe z przedrukiem FERIE, źródło Jernbanemaerker.dk

W listopadzie 1942 r. poczta zwróciła się do artysty Viggo Banga z prośbą o przedstawienie propozycji naklejek wakacyjnych, które zastąpiłyby znaczki z nadrukiem. Ostatecznie do użytku trafiły cztery projekty.

(1943-1947) rysunek młyna, znaku drogowego z rowerem, wydawane w nominałach 5, 10 i 25 øre oraz 1, 2 i 5 koron;

(1949-1958) rysunek snopka zbożowego, wydany w nominałach 5, 10, 25 øre oraz 1, 2, 5 i 10 koron;

(1958 rok) rysunek z motylem dla wartości groszowych wydawany w nominałach 5, 10 i 25 øre oraz rysunek z bagażem podróżnym dla wartości koronowych wydawany w nominałach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 koron. Poniżej wszystkie 4 projekty Vigo Banga udostępnione autorowi artykułu Bruno Nørdamowi przez tego samego nadinspektora Erika Jensena z Post & Tele Museum w Kopenhadze, który znalazł wzmiankę w dokumentacji o tym, że to Słania rytował liczbę 50 Kr. do ostatniej wersji tego znaczka. Ryty wszystkich nalepek był wykonane przez Benta Jacobsena (B. J. s.c.),

  • Viggo Bang - młyn, znak drogowy

    Viggo Bang - młyn, znak drogowy

  • Viggo Bang - snopek

    Viggo Bang - snopek

  • Viggo Bang - motyle

    Viggo Bang - motyle

  • Viggo Bang - bagaż podróżny

    Viggo Bang - bagaż podróżny

  • Feriemærker 50 Kr, fot. Anne Marie Rechendorff, z liczbą 50 rytowaną przez Słanię

    Feriemærker 50 Kr, fot. Anne Marie Rechendorff, z liczbą 50 rytowaną przez Słanię

Trochę informacji na temat naklejek wakacyjnych jest też na stronie JaySmith2. Poniżej przykład kartki z książeczki, do której się wklejało naklejki wakacyjne. Pochodzi ze strony JF-STAMPS.DK3, a przedstawia naklejki kasowane stemplem KONTORUDSTYR (SPRZĘT BIUROWY)

  • Przykład strony książeczki z wklejonymi naklejkami wakacyjnymi, kasowane stemplem KONTORUDSTYR, źródło JF-STAMPS.DK

    Przykład strony książeczki z wklejonymi naklejkami wakacyjnymi, kasowane stemplem KONTORUDSTYR, źródło JF-STAMPS.DK

I jeszcze jeden przykład. Skan książeczki, która była sprzedawana na aukcji bruun-rasmussen.dk (dostęp 25.05.2025).

  • Feriemærke, okładka książeczki, źródło bruun-rasmussen.dk (dostęp 17-07-2025)

    Feriemærke, okładka książeczki, źródło bruun-rasmussen.dk (dostęp 17-07-2025)

  • Feriemærke, wewnętrzne strony książeczki, źródło bruun-rasmussen.dk (dostęp 17-07-2025)

    Feriemærke, wewnętrzne strony książeczki, źródło bruun-rasmussen.dk (dostęp 17-07-2025)